Dubbeldoel kippen

img_20180722_192831-4

In maart 2018 zijn we gestart met een kleine proefkoppel dubbeldoelkippen. We kunnen deze proef doen door de samenwerking met Odin biologische voedselcoöperatie. Wij testen de hennen en hanen op de boerderij en Odin test via haar winkels en webwinkel of dit ook is wat de consument wil. Het kippenras dat we hiervoor gekozen hebben is Les Bleues uit Duitsland, waar diverse biologische boeren al met dit ras werken. De voorouders van dit ras komen oorspronkelijk uit Frankrijk. In het Franse Bresse gebied( Poule de Bresse) worden ze voor het vlees gehouden en in Duitsland voor zowel de eieren als het vlees, een dubbeldoel dus. De Duitse boeren hebben door selectie van de hennen en hanen het ras Les Bleues zo gefokt dat de hennen meer eieren leggen dan de oorspronkelijk voorouders en de haantjes toch nog goed groeien voor mooi bevleesde haantjes. Ook de hennen zijn zwaarder dan de gangbare legrassen, die in Nederland op de (biologische) legbedrijven gehouden worden. Dit betekent dat we een zwaardere soepkip over houden, zodra de hennen stoppen met leggen.  De voorouders van de Les Bleues kippen staan bekend om de uitmuntende kwaliteit vlees.

Het is een feit dat wanneer een kip meer bevleesd is de hennen minder eieren leggen en wanneer je kippen fokt die veel eieren leggen dat die dus slecht bevleesd zijn. Dit is de oorzaak dat alle haantjes van legrassen ‘nutteloos’ zijn voor de kippenvleesproductie. Voordat er kippenrassen gefokt werden met kippen die veel vlees leveren en kippen die veel eieren leggen hadden kippen een dubbeldoel. De hennen voor de eieren en de hanen voor het vlees. Dit betekende wel dat de eieren en het vlees niet goedkoop waren, maar het systeem was wel in balans. Die balans willen wij graag weer terug in onze manier van het produceren van eieren en kippenvlees.

dsc_0123-5Uiterlijke kenmerken van de Les Bleues kippen zijn:  Een forse hen en haan met witte veren een felrode kam en blauwe poten. De naam Les Bleues hebben ze dan ook vanwege de blauwe poten.

                                                           De proef met dit ras heeft meerdere doelen, namelijk:

  • alle haantjes op kunnen laten groeien.
  • zelf de volgende generatie van onze leghennen kunnen fokken.
  • betere kwaliteit vlees van de uitgelegde hen.
  • kan dit ras goed functioneren op regionaal geteeld voer ( minder eiwitrijk voer)                                                                                                                                                                                                                       We staan nu aan het begin van de proefperiode. De haantjes zijn inmiddels geslacht en door middel van voorverkoop is een groot deel al op het bord van de consument beland. De hennen zijn eind juli 2018 begonnen met leggen en vanaf half augustus hopen we de eerste eitjes te kunnen verkopen. Over een jaar kunnen we pas zeggen of dit ras goed is voor de toekomst.

Artikel Haantje de Coq in Delicious april 2015

Haantjes de Coq in het paasnummer van het culinaire kookmagazine Delicious. De broertjes van de leghennen zijn onlosmakelijk verbonden met de productie van eieren. Met pasen worden er traditie getrouw veel eieren gegeten en verwerkt in gerechten. Voor iedere 300 eieren wordt er niet alleen een leghen maar ook een haantje geboren. Lees hier het artikel uit het april nummer van Delicious.

Geschiedenis

In 1923 kwamen opa Bor Borren en zijn vrouw Metje naar de Lankerenseweg en bouwde daar een boerderij. In die tijd was het nog gebruikelijk dat er zowel koeien, varkens als kippen gehouden werden. Opa Borren begon dan ook met 8 melkkoeien, 30 varkens, 300 kippen en een kuikenstal voor eigen opfok. Ook was er natuurlijk een paard voor het werk op het land. Op de 12 ha werd voornamelijk haver en rogge verbouwd ( 7 ha) en de rest was grasland voor het vee.  De koeien stonden in het achterhuis op de deel en de varkens in een aparte schuur naast de boerderij. Van de kippenhokken stond er één direct achter de boerderij en de andere verspreid  over het land.geschiedenis-1

In 1958 werd de boerderij gesplist toen twee zonen beide gingen boeren. Vader Borren bouwde in dat jaar ook een groter kippenhok direct bij huis voor 500 kippen. Totaal waren er toen 800 kippen op het bedrijf. Verder was het bedrijf inmiddels gegroeid naar 18 melkkoeien en 80 varkens.

In 1972 is er een nog grotere kippenstal bijgebouwd voor 6000 kippen. Dit was voor die tijd een megastal, maar al snel kwamen de batterijstallen en werden de stallen steeds groter. Ook vader Borren bouwde de stal om naar een batterijstal. Doordat je batterijen in etages kan plaatsen konden er nu 12000 kippen in dezelfde stal.

geschiedenis-2Later werd er ook nog een ligboxstal gebouwd zodat de melkkoeien van de deel af gingen en de varken verdwenen helemaal van de boerderij.
In 1994 zijn wij( Chris en Marjanne) in maatschap gegaan met vader en moeder Borren en in 1996 zijn wij naar de boerderij en vader en moeder naar het dorp verhuist. In 1999 is ons bedrijf biologisch gecertificeerd en zijn we verder gegaan met alleen biologische legkippen.

Pluimveehouder

Gunstige economische perspectieven

Een houderijsysteem als op De Lankerenhof vraagt extra investeringen in milieu en dierwelzijn. Desondanks is er een goede boterham te verdienen. Het stalontwerp is relatief goedkoop en dankzij de ingenieuze stalinrichting is de extra scharrelruimte tegen geringe kosten te realiseren. Bovendien is het de verwachting dat de verhoging van het dierenwelzijn leidt tot betere prestaties van de hennen. Kippen die zich goed voelen, produceren ook goed.effecten-pluimveehouder

Meer werkplezier

In een ruime stal met een goed klimaat en dieren die lekker in hun vel zitten is het plezierig werken. En daar doe je het tenslotte ook voor.

Milieu

Forse energiebesparing

De Lankerenhof is erop gericht het energiegebruik zo laag mogelijk te houden. De daken zijn extra geïsoleerd. In de opfokstal komen de hennen als kuiken eerst in een kleine ruimte. Naarmate de dieren groter worden krijgen ze meer stalruimte tot hun beschikking. Zo hoeven we geen onnodig groot staloppervlak te verwarmen. Warme lucht wordt in de legstal hergebruikt voor het drogen van de mest.

Minder ammoniak

Door de mest te drogen beperken we de ammoniakuitstoot. In de biologische pluimveehouderij, waar geen eisen gelden om de ammoniakuitstoot te beperken, is dit uniek. Voor een snelle droging van de mest wordt de warmte van bovenuit de stal, waar de kippen rusten, via een ventilatiesysteem over de mestbanden geleid. Ook de grote scharrelruimte draagt bij aan de milieudoelen. Omdat de hennen veel ruimte tot hun beschikking hebben, blijft het strooisel droog, waardoor er minder ammoniak de lucht in gaat. Goed voor het milieu en ook voor het werkklimaat van de pluimveehouder.

Uitspoeling tegengaan

Een uitloop heeft vaak als nadeel dat een kleine grondoppervlakte intensief door de hennen wordt bemest, waardoor met het mestvocht waardevolle meststoffen uitspoelen.effecten-milieu

Op De Lankerenhof hebben we maatregelen genomen om dit tegen te gaan. De ruime uitloop is gevarieerd beplant, waardoor de hennen niet schromen er ver op uit te trekken. Ze vinden immers overal beschutting. In het eerste deel van de uitloop is een laag houtsnippers aangebracht. Deze nemen veel mestvocht op dat anders zou uitspoelen.

Ontstaan

De oorsprong van nieuwe stalontwerpen van De Lankerenhof ligt in 2004. Chris Borren nam deel aan het project ‘Houden van Hennen’ van Wageningen UR. In het project werden op basis van de behoeften van leghennen en de wensen van consumenten en pluimveehouders uitgangspunten geformuleerd voor de huisvesting van leghennen. Aparte gedragzones en veel bewegingsvrijheid behoorden hiertoe. Chris Borren werkte deze uitgangspunten naar eigen inzicht uit. De Lankerenhof is het fraaie resultaat.

Op video vertelt Chris Borren over het ontstaan van De Lankerenhof (7 min.).
Wageningen UR onderzoekt gedurende twee legronden of de maatregelen in de praktijk de gewenste effecten op milieu, dierenwelzijn en economisch resultaat hebben. Dit levert gegevens op waarmee andere pluimveehouders wellicht ook aan de slag willen.

ontstaan

Effecten

Op De Lankerenhof staat natuurlijk gedrag centraal. De hennen voelen zich in hun element. Ze kunnen binnen en buiten scharrelen. Ook kunnen ze zich hoog in de stal terugtrekken om op de zitstokken te rusten. In de donkere legnesten kunnen ze in alle rust hun ei kwijt. effecten-dierDoordat er in de stal voldoende licht is, maken de kippen goed sociaal contact. Stress onder de hennen is er niet bij. Ze kunnen zo volop lekkere eieren leggen.